گزارش موارد نقض حقوق بشر مربوط به جوانان در شرق کوردستان – نوامبر ۲۰۲۵
تهیه شده توسط کمیته حقوق بشر اتحادیه جوانان دمکرات شرق کوردستان – مسئول کمیته: شیوا حسنپور – مترجم: محمد جهاندیدە (شۆڕش)
١. بازداشتها
از ابتدای ماه نوامبر تاکنون، حداقل ۳۵ جوان کورد در شهرها و مناطق مختلف شرق کوردستان، در بازه سنی ۱۴ تا ۳۵ سال، با اتهامهای مرتبط با تفاوت باورهای دینی و سیاسی، یا اتهامهای دیگر و دلایل نامشخص بازداشت شدهاند و سرنوشت آنها نامعلوم است. هویت بخشی از این افراد مشخص شده است.
بر اساس آمار ثبتشده در مرکز آمار کمیته حقوق بشر اتحادیه جوانان، یک نفر اهل بوکان، سه نفر اهل سقز، پنج نفر اهل سنندج، یک نفر اهل اشنویە، چهار نفر اهل پیرانشهر، چهار نفر اهل مهاباد، دو نفر اهل کامیاران، یک نفر اهل کرمانشاه، یک نفر اهل خراسان (یک زن هنرمند)، یک نفر اهل بانه، سه نفر اهل دیواندره، دو نفر اهل ارومیه و چهار نفر اهل سروآباد توسط نیروهای رژیم اسلامی ایران بازداشت شدهاند.
هویت بازداشتشدگان عبارت است از:
سوران یوسفی از بوکان؛ محمدعلی ویسی ۳۰ ساله و فعال محیط زیست و سیروان خوداکرمی از سقز؛ هیرش زندی ناگهران، بهنام نوری، فرشید منصوری، فواد مرادی و ادریس منبری (استاد زبان کوردی) از سنندج؛ صادق محمودنژاد ۳۵ ساله، شوان خضرنژاد، احد خضرنژاد و امید خضرنژاد از پیرانشهر؛ خالد ایلامی، سعید فتحینژاد، هیمن آور و پیشوا آرمان از مهاباد؛ حمید فرهادی از کرماشان؛ رامین محمدی ۳۲ ساله و محمد دشتی از کامیاران؛ بلال احمدی آذر از اشنویە؛ رفعت سعیدی و زانا حسینی، روحانیان اهل جوانرود؛ اسمر حمیدی هنرمند اهل خراسان؛ هیمن خورشیدی از بانه؛ فرزاد گلبان و فرشاد سوری از ارومیه؛ یاسر ادوایی، لقمان صالحزاده، علی حسینی و سلمان ادوایی از سروآباد؛ آزاد سبحانی، زانیار مرادی و کاوه عبدی ۳۵ ساله از دیواندره.
٢. اعدامها
بر اساس آمار مرکز آمار کمیته حقوق بشر اتحادیه جوانان، در یک ماه گذشته حداقل ۲۶ شهروند کورد در زندانهای رژیم اسلامی ایران با اتهام عضویت در احزاب کوردی، تفاوت باورهای دینی، مواد مخدر و اتهامهای مختلف دیگر اعدام شدهاند که سه نفر آنها زیر ۳۵ سال سن داشتهاند.
طبق این آمار، بیش از ۹ نفر از کرماشان، بیش از ۶ نفر از ارومیه، دو نفر از سنندج و بقیه از شهرها و مناطق مختلف کوردستان بودهاند که هویت کامل آنها مشخص نشده است.
هویت این سه جوان اعدامشده: وحید آرمان ۳۴ ساله، علی آستان ۲۵ ساله و پیمان عزیزی ۲۱ ساله، شهروندان کرماشان که در ماه نوامبر در زندانهای رژیم ایران اعدام شدهاند.
٣. کشته و زخمی شدن کولبران بر اثر انفجار مین و تیراندازی مستقیم
بر اساس آمار کمیته حقوق بشر اتحادیه جوانان دموکرات شرق کوردستان، در ماه نوامبر دو کولبر با تیراندازی مستقیم نیروهای مسلح رژیم ایران زخمی شدهاند و یک کولبر نیز بر اثر انفجار مین یکی از اعضای بدنش را از دست داده است.
طبق این آمار، شیرزاد حسینی از مریوان و اسد (نام خانوادگی نامشخص) از نودشه توسط نیروهای مسلح ایران به شدت زخمی شدهاند. همچنین ابراهیم عبداللهی از جوانرود بر اثر انفجار مین پای خود را از دست داده است.
طبق قانون، نیروهای مرزبانی باید یک بار هشدار بدهند و سپس از کمر به پایین تیراندازی کنند، اما نیروهای رژیم ایران بدون هشدار قبلی و با هدف کشتن، کولبران را مستقیم از ناحیه سر و سینه هدف قرار میدهند.
**
به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی مقابله با خشونت علیه زنان:
در طول حکومت رژیم ایران، این رژیم همواره با بهانههایی مانند حجاب اجباری، موضوعات سیاسی، دینی و اجتماعی و حتی فعالیتهای مدنی مانند آموزش زبان کوردی، زنان را به شدت سرکوب کرده و میکند. نمونه آن ژینا امینی که در تهران با بهانه حجاب اجباری کشته شد. همچنین وریشه مرادی و پخشان عزیزی دو زن مبارز کورد هستند که در زنداناند و حکم اعدام برایشان صادر شده. یا زهرا محمدی، معلم زبان کوردی که مدتی بازداشت بود. بهجز این موارد، زنان از بسیاری از حقوق اولیه و سیاسی محروماند.
روز ۲۵ نوامبر فقط یک روز است، اما سرکوب، اعدام و محرومیت از ابتداییترین حقوق در ایران هر روز ادامه دارد.
توضیح: در تهیه این گزارش، از اطلاعات همه سازمانهای حقوق بشری کوردستان و دادههایی که در اختیار اتحادیه جوانان قرار گرفته استفاده شده است.
